Türkiye’de turist, öğrenci veya çalışan olarak bulunan yabancı ülke vatandaşlarının en büyük kabusu, haklarında bir gecede verilen Deport (Sınır Dışı Etme) ve İdari Gözetim kararlarıdır. Basit bir vize ihlali, bir kavgaya karışmak, sahte evrak şüphesi veya asılsız bir ihbar neticesinde yabancılar apar topar polis merkezlerine, oradan da Geri Gönderme Merkezlerine (GGM) sevk edilebilirler.
Özgürlüğün kısıtlandığı ve yabancının her an uçağa bindirilip ülkesine gönderilme riski taşıdığı bu süreçte, zamanla yarışılır. Kanun, sınır dışı kararının durdurulması için sadece 7 günlük çok kısa ve kesin bir süre tanımıştır. Bu sürenin kaçırılması veya hatalı bir mahkemeye başvurulması, yabancının Türkiye’deki ailesinden, işinden ve düzeninden koparılarak sınır dışı edilmesine yol açar.Tuva Hukuk ve Danışmanlık olarak; Geri Gönderme Merkezlerinde (GGM) tutulan yabancıların özgürlüklerine kavuşması ve sınır dışı işlemlerinin durdurulması için 7/24 esasına göre acil hukuki müdahale sağlıyoruz. Yabancı yakınlarınızın karşılaştığı bu ağır idari yaptırımları ortadan kaldırmak için uzman Ankara vatandaşlık avukatı ekibimizle sürecin tüm adımlarını bizzat takip ediyoruz.
Deport (Sınır Dışı) Kararı Nedir ve Kimlere Verilir?
Deport kararı, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) Madde 54 kapsamında, kamu düzenini, kamu güvenliğini veya kamu sağlığını tehdit ettiği düşünülen ya da göç kurallarını ihlal eden yabancıların Türkiye’den zorla çıkarılması işlemidir.
Kimler Hakkında Sınır Dışı (Deport) Kararı Alınır?
- Vize veya ikamet izni süresini 10 günden fazla aşanlar (Kaçak durumuna düşenler),
- Türkiye’ye yasadışı yollardan girenler veya çıkmaya teşebbüs edenler,
- İzinsiz (kaçak) çalışanlar,
- Türkiye’de bir suça karışıp hapis cezası alanlar veya hakkında adli işlem başlatılanlar,
- İkamet izni başvurusu reddedilmesine rağmen 10 gün içinde Türkiye’yi terk etmeyenler,
- Sahte evrak kullananlar veya kamu düzeni açısından riskli (terör örgütü bağlantısı şüphesi vb.) görülenler (G-87, Ç-113 gibi tahdit kodları konulanlar).
Deport Kararına İtiraz Davası (7 Günlük Ölümcül Süre)
Hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancıya veya yasal temsilcisine bu karar tebliğ edilir. Tebliğ tarihinden itibaren yabancının, İdare Mahkemesinde sınır dışı kararının iptali davası açmak için sadece 7 günü vardır. ### Dava Açmak Sınır Dışını Otomatik Durdurur mu? Kanunun sunduğu en büyük yasal zırh buradadır: Kural olarak, 7 gün içinde İdare Mahkemesine iptal davası açıldığında, mahkeme sonuçlanana kadar sınır dışı etme işlemi OTOMATİK OLARAK DURUR. Yani yabancı, dava bitene kadar ülkesine gönderilemez. (Ancak terör yöneticisi/üyesi olma veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit oluşturma gibi istisnai suçlamalarda dava açmak sınır dışını kendiliğinden durdurmaz, ayrıca yürütmeyi durdurma talep edilmelidir).
Dava açıldıktan sonra İdare Mahkemesinin vereceği karar kesindir. Bu nedenle dilekçenin; YUKK maddelerine, Anayasa’ya ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne (AİHS) uygun, güçlü delillerle (örneğin yabancının ülkesine gönderilirse işkence göreceği veya Türkiye’de bakmakla yükümlü olduğu Türk vatandaşı çocukları olduğu gibi gerekçelerle) hazırlanması hayati önem taşır.
İdari Gözetim Kararı ve Geri Gönderme Merkezleri (GGM)
Deport davası açarak yabancının ülkesine gönderilmesini durdurduk; peki yabancı bu dava süresince nerede kalacak? İşte kanayan yara burada başlar.
Göç İdaresi, kaçma veya kaybolma şüphesi olan, Türkiye’ye yasadışı giren veya kamu düzeni için tehdit oluşturan yabancılar hakkında “İdari Gözetim Kararı” alarak onları Geri Gönderme Merkezlerine (GGM) kapatır. GGM’ler hapishane değildir ancak koşulları itibarıyla özgürlüğün tamamen kısıtlandığı sıkı güvenlikli tesislerdir.
İdari gözetim süresi en fazla 6 aydır. Gerekirse bu süre en fazla 6 ay daha uzatılabilir (Maksimum 1 yıl). Yabancının aylarca bu tesislerde kapalı kalması, psikolojik ve bedensel sağlığı üzerinde onarılmaz hasarlar bırakabilir.
İdari Gözetim Kararının Kaldırılması (Özgürlüğe Kavuşma)
Yabancının GGM’den çıkarılması, Deport davasından farklı bir hukuki yoldur. Sınır dışı kararı İdare Mahkemesinde görüşülürken, İdari Gözetim Kararının kaldırılması için Sulh Ceza Hakimliğine başvurulması gerekir.
Uzman bir yabancılar avukatı, Sulh Ceza Hakimliğine yapacağı itirazda şu gerekçeleri sunarak yabancının derhal serbest bırakılmasını talep eder:
- Yabancının kaçma veya kaybolma şüphesinin bulunmadığı (sabit bir ikametgahının olması),
- İdari gözetimin kanuni şartlarının oluşmadığı veya süresinin aşıldığı,
- Yabancının sağlık sorunları olduğu veya hamilelik/çocuk durumu bulunduğu,
- Deport kararının İdare Mahkemesinde dava konusu yapıldığı ve sürecin uzayacağı.
Alternatif Yükümlülükler (İmza Karşılığı Serbestlik):
Sulh Ceza Hakimi, itirazı haklı bulursa idari gözetim kararını kaldırır. Genellikle yabancıya GGM’den çıkış izni verilir ancak kaçmasını engellemek için “Alternatif Yükümlülük” getirilir. Yabancı, haftanın belirli günleri karakola veya Göç İdaresine giderek imza atar (elektronik kelepçe veya belirli bir bölgede ikamet şartı da getirilebilir). Böylece yabancı sınır dışı davası sonuçlanana kadar Türkiye’deki ailesinin yanına dönebilir.
Ankara’nın İdari İşlemlerdeki Avantajı
Türkiye’nin neresinde yakalanırsa yakalansın, yabancılar hukuku uygulamalarının tepe noktası Ankara’dır. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü’nün başkentte bulunması, karmaşık idari uyuşmazlıklarda bakanlıklar nezdinde hızlı lobi ve yazışma yapılabilmesini sağlar. Dahası, İdare Mahkemelerinden veya Sulh Ceza Hakimliklerinden olumsuz bir karar çıkması halinde, yabancının “işkence göreceği bir ülkeye gönderilmesi” riskine karşı Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) Bireysel Başvuru ve Acil Tedbir Kararı taleplerinin doğrudan Ankara’da bizzat elden yapılması sürece büyük hız kazandırır.
Sonuç
Eşiniz, çalışanınız veya bir yakınınız polis çevirmesinde yakalanarak Geri Gönderme Merkezi’ne götürüldüyse, kaybedecek tek bir saniyeniz dahi yoktur. Yanlış yönlendirmelerle veya kulaktan dolma bilgilerle geçirilen birkaç gün, kişinin ülkesine sınır dışı edilmesiyle sonuçlanacaktır.
Tuva Hukuk ve Danışmanlık olarak; Türkiye’nin neresinde olursa olsun GGM’lerde tutulan müvekkillerimizle acil avukat görüşmeleri gerçekleştiriyor, 7 günlük hak düşürücü süreleri kaçırmadan sınır dışı (deport) iptal davalarını açıyor ve idari gözetimin kaldırılarak sevdiklerine kavuşmaları için Sulh Ceza Hakimliklerine gerekli itirazları yapıyoruz. Acil hukuki müdahale için 7/24 hizmet veren iletişim hatlarımızdan uzman ekibimize derhal ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Hakkımda deport kararı var, Türkiye’ye giriş yasağım nasıl kalkar?
Deport kararı uygulandıktan (ülkeden çıkarıldıktan) sonra, yabancıya ihlalin türüne göre 1 aydan 5 yıla kadar (bazen süresiz) Türkiye’ye giriş yasağı konulur. Bu yasağı kaldırmanın yollarından biri İdare Mahkemesinde iptal davası açmak, diğeri ise yurtdışındaki Türk Konsolosluklarından evlilik, eğitim, sağlık veya çalışma amaçlı “Meşruhatlı Vize” alarak ülkeye yasal giriş yapmaktır.
Geri Gönderme Merkezi’ndeki (GGM) yabancı ile kimler görüşebilir?
GGM’lerde tutulan yabancılar ile sadece yasal temsilcileri, noterler ve baroya kayıtlı avukatları istedikleri zaman görüşebilirler. Akrabaların veya arkadaşların görüşebilmesi ancak Göç İdaresinin veya merkezin özel izniyle, çok kısıtlı gün ve saatlerde mümkündür.
İdari gözetim itirazı Sulh Ceza Hakimliğinde ne kadar sürede sonuçlanır?
Sulh Ceza Hakimliği, idari gözetim kararına karşı yapılan itirazları, dilekçenin sunulmasından itibaren kanunen en geç 5 gün içinde karara bağlamak zorundadır. Verilen bu karar kesindir.
Kendi isteğimle ülkeme dönmek istersem GGM’den çıkabilir miyim?
Evet. İdari gözetim altındayken Gönüllü Geri Dönüş programından faydalanmak istediğini belirten yabancıların bilet ve seyahat masrafları kendileri tarafından karşılanması şartıyla, kolluk kuvvetleri nezaretinde hızla havalimanına götürülerek ülkelerine dönmelerine izin verilir.
