Çalışma hayatında işçilerin en sık karşılaştığı hak ihlallerinin başında “sigortasız çalıştırılma” veya “primlerin eksik yatırılması” (maaşın yüksek olup asgari ücretten gösterilmesi) gelmektedir. İşverenler maliyetten kaçmak için bu yola başvursa da, bu durum işçinin emeklilik hayallerini çalan ve kıdem tazminatı hakkını yok eden ciddi bir suçtur.
Peki, elinizde resmi bir belge yoksa, sigortasız çalıştığınızı nasıl kanıtlarsınız?
Türk hukuk sistemi, işçiyi korumak adına “Hizmet Tespit Davası” yolunu açmıştır. Tuva Hukuk ve Danışmanlık olarak, Ankara İş Hukuku Avukatı kadromuzla, kaybolan yıllarınızı ve emeklilik primlerinizi geri kazanmanız için bu teknik davayı sizin adınıza yürütüyoruz.
Hizmet Tespit Davası Nedir?
Hizmet tespit davası, 5510 sayılı Kanun gereğince sigortalı sayılan işçilerin, işveren tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) hiç bildirilmemesi (kaçak çalışma) veya eksik bildirilmesi (gün veya ücret olarak) durumunda; bu çalışmaların mahkeme kararıyla tespit edilip tescil edilmesi için açılan davadır.
Bu dava, sadece işçinin değil, kamunun (SGK’nın) da menfaatini ilgilendirdiği için **”Kamu Düzeni”**ne ilişkindir. Yani hakim, tarafların sunduğu delillerle yetinmez, gerçeği bulmak için kendiliğinden araştırma yapar.
Bu yazımızla birlikte daha önce yazmış olduğmuz İş Kazası ve Meslek Hastalığı Tazminat Davası başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.
Hangi Durumlarda Açılabilir?
- Tamamen Sigortasız Çalışma: İşçinin işe girişi SGK’ya hiç bildirilmemiştir.
- Geç Bildirim: İşçi çalışmaya başlamış, ancak sigortası aylar veya yıllar sonra başlatılmıştır.
- Eksik Gün Bildirimi: İşçi ayda 30 gün çalıştığı halde, SGK’ya 10 gün veya 20 gün gibi eksik bildirilmiştir (Puantaj sahteciliği).
- Gerçek Ücretin Gizlenmesi: İşçi yüksek maaş almasına rağmen (örneğin 30.000 TL), primleri asgari ücret üzerinden yatırılmaktadır. (Bu durumda “Prime Esas Kazanç Tespit Davası” açılır).
Çok Kritik Uyarı: 5 Yıllık Hak Düşürücü Süre!
Hizmet tespit davasında en önemli konu süredir. Kanun (5510 S.K. m. 86/9), sigortasız geçen çalışmaların tespiti için 5 yıllık hak düşürücü süre öngörmüştür.
- Süre Ne Zaman Başlar? İşçinin işten ayrıldığı (veya sigortasız çalıştığı yılın sonu) tarihten itibaren 5 yıl içinde dava açılmazsa, bu hak sonsuza dek kaybolur.
- İstisnalar: Eğer işverenin SGK’ya verdiği “İşe Giriş Bildirgesi” veya “Aylık Prim Bildirgesi” gibi herhangi bir belge varsa, ancak primler yatmamışsa; bu durumda 5 yıllık süre uygulanmaz, işçi her zaman dava açabilir.
Belgem Yok, Nasıl İspatlarım? (İspat Yolları)
İşçilerin en büyük korkusu “Elimde sözleşme yok, nasıl ispatlayacağım?” düşüncesidir. Ancak Yargıtay, işçinin mağduriyetini önlemek için geniş ispat imkanları tanır:
Bordro Tanıkları (En Güçlü Delil)
Mahkeme, sizinle aynı dönemde o işyerinde çalışmış ve SGK kayıtlarında görünen (bordrolu) işçilerin tanıklığına büyük önem verir. “Evet, Ahmet Bey bizimle şu tarihler arasında çalıştı” demeleri, ispat için çok güçlü bir delildir.
Komşu İşyeri Tanıkları
Eğer işyerinde başka sigortalı işçi yoksa, o işyerine komşu olan dükkan veya ofislerde çalışan, sizi her gün orada gören kişilerin tanıklığı da geçerlidir.
Diğer Yazılı ve Görsel Deliller
- İşyeri içi yazışmalar, WhatsApp mesajları, e-postalar.
- İşyerinde çekilmiş fotoğraflar, kamera kayıtları.
- Banka hareketleri (Elden ödeme olsa bile, hesabınıza düzenli giren paralar).
- Kargo teslim tutanakları, faturalar üzerindeki imzalarınız.
Sıkça Sorulan Sorular
Sonuç ve Hukuki Destek
Sigortasız çalıştırılmak, geleceğinizden çalınması demektir. 5 yıllık hak düşürücü süreyi kaçırmadan, doğru tanık ve delillerle açılacak bir hizmet tespit davası, emeklilik hakkınızı size geri verir.
Tuva Hukuk olarak, emeğin kutsallığına inanıyor ve Ankara Avukat kadromuzla işçilerin yanına yer alıyoruz. Sigortasız geçen günlerinizi ve eksik yatan primlerinizi ispatlamak için İş Hukuku alanındaki uzmanlığımızla yanınızdayız.
Detaylı bilgi ve hukuki danışmanlık için bizimle iletişime geçmekten çekinmeyin.
