Çalışma hayatının ne yazık ki kaçınılmaz gerçeklerinden biri olan iş kazaları ve meslek hastalıkları, çalışanın hayatında geri dönülmez fiziksel ve psikolojik hasarlar bırakabilir. Bir anlık dikkatsizlik, alınmayan güvenlik önlemleri veya çalışma koşullarının ağırlığı nedeniyle sağlığını, uzuvlarını veya hayatını kaybeden işçilerin (ve vefat halinde yakınlarının) yasalarla korunan tazminat hakları vardır.
Tuva Hukuk ve Danışmanlık olarak, Ankara İş Kazası Avukatı arayışınızda, yaşanan mağduriyetin en azından maddi olarak telafi edilmesi ve sorumluların hesap vermesi için hukuki süreci titizlikle yürütüyoruz.
Hukuken “İş Kazası” Nedir?
Her kaza “iş kazası” sayılmaz. 5510 sayılı Kanun‘a göre bir olayın iş kazası sayılabilmesi için şu durumlardan birinde gerçekleşmesi gerekir:
- Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
- İşveren tarafından yürütülen iş nedeniyle (işyeri dışında olsa bile),
- İşçinin işveren tarafından görevle başka bir yere gönderildiği sırada,
- Emziren kadın işçinin çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanda,
- İşverence sağlanan servis aracıyla işe gidiş-geliş sırasında.
Bu hallerde meydana gelen ve sigortalıyı bedenen veya ruhen engelli hale getiren olaylar iş kazasıdır.
Tazminat Türleri: Neler Talep Edebilirsiniz?
İş kazası veya meslek hastalığı geçiren işçi (veya vefatı halinde yakınları), işverenden üç temel tazminat türünü talep edebilir:
Maddi Tazminat (İş Göremezlik Tazminatı)
İşçinin kaza nedeniyle uğradığı ekonomik kayıpların karşılanmasıdır.
- Tedavi Giderleri: SGK tarafından karşılanmayan tüm tedavi, ilaç, protez ve bakım masrafları.
- Geçici İş Göremezlik: Raporlu olunan ve çalışılamayan dönemdeki gelir kaybı.
- Sürekli İş Göremezlik (Maluliyet): Eğer kaza sonucu işçide kalıcı bir sakatlık (maluliyet) oluşmuşsa, çalışma gücündeki kayıp oranına göre ömür boyu uğrayacağı gelir kaybı hesaplanır ve işverenden istenir.
Manevi Tazminat
Kaza nedeniyle işçinin çektiği acı, elem ve ızdırabın, yaşadığı psikolojik çöküntünün bir nebze olsun hafifletilmesi amacıyla ödenen tazminattır. Vefat halinde, işçinin ailesi (eş, çocuk, anne-baba) de manevi tazminat talep edebilir.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı (Ölüm Halinde)
İş kazası sonucu işçi vefat etmişse; onun desteğinden mahrum kalan eşi, çocukları ve (desteklediği ispatlanırsa) anne-babası bu tazminatı talep edebilir. Bu tazminat, ölen kişinin kalan çalışma ömrü ve gelir durumu baz alınarak hesaplanır.
,Bu yazımızla birlikte daha önce yazmış olduğumuz Eşit Davranmama Tazminatı başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.
Meslek Hastalığı Nedir?
Meslek hastalığı, iş kazası gibi aniden olmaz. İşin niteliği gereği tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden işçinin zamanla uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleridir (Örn: Kot kumlama işçilerinde görülen silikozis, ağır yük kaldırmaya bağlı bel fıtığı vb.). Hukuki sonuçları ve tazminat hakları bakımından iş kazası ile aynı prosedürlere tabidir.
Tazminat Nasıl Hesaplanır? (Kusur ve Maluliyet)
İş kazası davalarında tazminat miktarını belirleyen iki temel faktör vardır:
- Kusur Oranı: Kazanın oluşumunda işverenin ihmali ne kadar? İşçinin kendi hatası var mı? Bilirkişilerce belirlenen kusur oranlarına göre tazminat miktarı artar veya azalır.
- Maluliyet Oranı: İşçinin vücut bütünlüğünde ne kadar kayıp oluştuğu (Örn: %10 iş göremezlik), Adli Tıp veya hastane raporlarıyla belirlenir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Sigortasız çalışırken kaza geçirdim, tazminat alabilir miyim?
Evet, kesinlikle alabilirsiniz. İş kazası geçirdiğinizde sigortasız olmanız, işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Öncelikle “Hizmet Tespit Davası” ile sigortalılığınızı ve kazanın iş kazası olduğunu tespit ettirip, ardından tazminat davası açabilirsiniz.
İş kazası davası ne kadar sürer?
Kusur raporlarının alınması, maluliyet oranının tespiti ve hesap bilirkişisi süreçleri nedeniyle bu davalar teknik ve uzundur. Ortalama 1.5 ile 3 yıl arasında sürebilmektedir.
İş kazası tazminat davası zamanaşımı ne kadardır?
İş kazası ve meslek hastalığı davalarında zamanaşımı süresi kural olarak 10 yıldır. Ceza davası gerektiren durumlarda bu süre uzayabilir.
SGK’dan aldığım ödenek tazminattan düşülür mü?
Evet. SGK’nın iş kazası nedeniyle bağladığı gelirin “Peşin Sermaye Değeri”nin (PSD) rücu edilebilir kısmı, işverenden alacağınız tazminattan mahsup edilir (düşülür). Amaç, çift ödeme (sebepsiz zenginleşme) olmamasıdır.
Sonuç ve Profesyonel Hukuki Destek
İş kazası davaları; SGK süreçleri, kusur bilirkişisi, maluliyet raporları ve aktüerya (tazminat) hesaplamalarıyla dolu, son derece teknik davalardır. İşverenin “kusursuzluğunu” iddia edeceği bu süreçte, hak ettiğiniz tazminatı tam olarak alabilmek için uzman bir hukuki destek şarttır.
Tuva Hukuk olarak, işçi sağlığını ve güvenliğini önemsiyor, yaşanan mağduriyetlerde Ankara Avukat kadromuzla işçilerin ve ailelerinin yanında yer alıyoruz. İş Hukuku alanındaki tecrübemizle, tazminat sürecinizi başından sonuna kadar yönetiyoruz.
Detaylı bilgi ve hukuki danışmanlık için bizimle iletişime geçmekten çekinmeyin.
